Quy Định Mới Về Khoán Quỹ Phụ Cấp và BHXH Bắt Buộc Cho Người Hoạt Động Không Chuyên Trách Ở Thôn, Tổ Dân Phố: Tác Động Đến Thị Trường Bất Động Sản Và Đầu Tư Công

Khoán Quỹ Phụ Cấp Đã Bao Gồm Hỗ Trợ Đóng BHXH Bắt Buộc: Thực Trạng Và Ý Nghĩa

Liệu việc yêu cầu người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố tự đóng toàn bộ 25% bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc có phù hợp với quy định pháp luật mới nhất? Đây là câu hỏi được đặt ra trong bối cảnh Luật BHXH 2024 chính thức có hiệu lực và các nghị định, thông tư hướng dẫn liên quan được ban hành, tác động trực tiếp đến chính sách phụ cấp và bảo hiểm cho lực lượng cán bộ cơ sở. Bài viết này sẽ phân tích sâu sắc về quy định khoán quỹ phụ cấp đã bao gồm hỗ trợ đóng BHXH bắt buộc, đồng thời đánh giá ảnh hưởng của chính sách này đến thị trường bất động sản, đầu tư công và quản lý tài chính địa phương trong năm 2026.

1. Bối cảnh pháp lý và quy định mới về BHXH bắt buộc cho người hoạt động không chuyên trách

Từ ngày 1/7/2025, theo Luật BHXH 2024, người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố chính thức thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Mức đóng BHXH bắt buộc hàng tháng được quy định là 25% tiền lương tháng làm căn cứ đóng, trong đó người lao động đóng 8% vào quỹ hưu trí và tử tuất, còn ngân sách nhà nước đóng 17% (14% vào quỹ hưu trí và tử tuất, 3% vào quỹ ốm đau, thai sản).

Điều này đồng nghĩa với việc ngân sách nhà nước có trách nhiệm đóng phần lớn chi phí BHXH cho người hoạt động không chuyên trách, thay vì để họ tự đóng toàn bộ như một số hiểu nhầm trước đây. Việc trích đóng BHXH được thực hiện đồng thời từ tiền lương và phụ cấp của người lao động, đảm bảo quyền lợi bảo hiểm xã hội đầy đủ và công bằng.

2. Khoán quỹ phụ cấp đã bao gồm hỗ trợ đóng BHXH: Cơ chế và mức áp dụng

Theo Nghị định số 185/2026/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn liên quan, ngân sách nhà nước thực hiện khoán quỹ phụ cấp, trong đó đã bao gồm cả phần hỗ trợ đóng BHXH cho người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Mức khoán quỹ phụ cấp được phân loại theo đặc điểm thôn, tổ dân phố như sau:

• Đối với thôn có từ 700 hộ gia đình trở lên; tổ dân phố có từ 1.000 hộ gia đình trở lên; thôn, tổ dân phố thuộc các khu vực trọng điểm về quốc phòng, biên giới, hải đảo hoặc đặc biệt khó khăn: mức khoán bằng 8,0 lần mức lương cơ sở.
• Đối với các thôn, tổ dân phố khác không thuộc nhóm trên: mức khoán bằng 6,5 lần mức lương cơ sở.

UBND cấp tỉnh có trách nhiệm trình HĐND cùng cấp quy định chi tiết mức phụ cấp cho từng chức danh, quy định kiêm nhiệm và mức phụ cấp kiêm nhiệm, cũng như số lượng và mức hỗ trợ phù hợp với đặc thù địa phương và khả năng cân đối ngân sách.

Đáng chú ý, nếu ngân sách địa phương có điều kiện, có thể quyết định mức khoán quỹ phụ cấp cao hơn mức quy định của ngân sách nhà nước mà không cần xin ý kiến các bộ, cơ quan trung ương, tạo sự linh hoạt trong quản lý tài chính và chính sách hỗ trợ cán bộ cơ sở.

3. Tác động vi mô và vĩ mô của chính sách khoán quỹ phụ cấp và BHXH bắt buộc

3.1. Tác động vi mô: Động lực và an sinh cho người hoạt động không chuyên trách

Việc quy định rõ ràng và minh bạch về khoán quỹ phụ cấp đã bao gồm hỗ trợ đóng BHXH bắt buộc giúp nâng cao quyền lợi an sinh xã hội cho cán bộ thôn, tổ dân phố. Điều này không chỉ giảm bớt gánh nặng tài chính cá nhân mà còn tạo động lực thúc đẩy sự tham gia tích cực của lực lượng này trong công tác quản lý địa phương, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển cộng đồng.

Đặc biệt, với các thôn, tổ dân phố thuộc vùng biên giới, hải đảo, hoặc khu vực đặc biệt khó khăn, mức khoán quỹ phụ cấp cao hơn sẽ giúp cải thiện đời sống cán bộ cơ sở, giảm thiểu tình trạng thiếu hụt nhân lực có năng lực và kinh nghiệm trong công tác địa phương.

3.2. Tác động vĩ mô: Ảnh hưởng đến ngân sách địa phương và chiến lược đầu tư công 2026

Chính sách khoán quỹ phụ cấp và BHXH bắt buộc đặt ra yêu cầu cân đối ngân sách địa phương, đặc biệt trong bối cảnh kế hoạch đầu tư công 2026 đang được triển khai mạnh mẽ với nhiều dự án hạ tầng trọng điểm như cao tốc, sân bay Long Thành, cảng biển Cái Mép, và các đô thị thông minh, khu công nghệ cao.

Ngân sách địa phương cần được quản lý hiệu quả để vừa đảm bảo chi trả phụ cấp, đóng BHXH cho cán bộ cơ sở, vừa duy trì nguồn lực đầu tư phát triển hạ tầng, quy hoạch đô thị và các dự án phát triển kinh tế - xã hội. Việc này có thể ảnh hưởng đến tốc độ và quy mô các dự án đầu tư công, đồng thời tác động đến thị trường bất động sản cao cấp và các khu đô thị vệ tinh như Biên Hòa - Vũng Tàu, Bến Lức - Long Thành.

Đồng thời, chính sách cũng góp phần ổn định tâm lý cán bộ cơ sở, giảm thiểu rủi ro về mặt xã hội và tài chính, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế địa phương, tăng trưởng GDP 2026 và cải thiện chỉ số tín dụng khu vực.

4. Định hướng chiến lược cho nhà đầu tư bất động sản và các bên liên quan

Nhà đầu tư bất động sản, đặc biệt trong phân khúc cao cấp và các khu vực phát triển đô thị mới, cần lưu ý các yếu tố sau:

• Ổn định chính sách và an sinh xã hội: Quy định về khoán quỹ phụ cấp và BHXH bắt buộc giúp ổn định lực lượng cán bộ cơ sở, tạo nền tảng xã hội vững chắc cho phát triển đô thị và các dự án bất động sản.
• Tác động đến ngân sách địa phương: Cân đối ngân sách cho phụ cấp và BHXH có thể ảnh hưởng đến nguồn lực đầu tư công, từ đó tác động gián tiếp đến quy hoạch, hạ tầng và giá trị bất động sản trong khu vực.
• Xu hướng phát triển hạ tầng trọng điểm: Các dự án như Vành đai 3, Vành đai 4, sân bay Long Thành, metro và các khu công nghệ cao sẽ tiếp tục thu hút dòng vốn đầu tư, tạo đà tăng trưởng cho thị trường bất động sản và thúc đẩy đô thị hóa.
• Chiến lược đầu tư dài hạn: Nhà đầu tư nên theo dõi sát sao các chính sách tài chính, lãi suất vay mua nhà, tín dụng và lạm phát để điều chỉnh kế hoạch đầu tư phù hợp, đồng thời tận dụng các cơ hội từ xu hướng phát triển đô thị và hạ tầng.

5. Vai trò của các cơ quan quản lý và địa phương trong việc thực thi chính sách

Sở Nội vụ các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có nhiệm vụ hướng dẫn và tổ chức thực hiện các quy định về BHXH, phát triển đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, đồng thời xử lý các trường hợp chậm đóng hoặc trốn đóng BHXH trong phạm vi địa phương. UBND cấp tỉnh và HĐND cấp tỉnh đóng vai trò quan trọng trong việc ban hành các quy định cụ thể về mức khoán quỹ phụ cấp phù hợp với điều kiện thực tế và khả năng ngân sách.

Việc phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý và chính quyền địa phương sẽ đảm bảo chính sách được thực thi hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng quản lý nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Như vậy, quy định mới về khoán quỹ phụ cấp đã bao gồm hỗ trợ đóng BHXH bắt buộc không chỉ là bước tiến quan trọng trong chính sách an sinh xã hội mà còn có tác động sâu rộng đến quản lý ngân sách, đầu tư công và thị trường bất động sản tại Việt Nam. Liệu các địa phương có thể cân đối ngân sách hiệu quả để vừa đảm bảo quyền lợi cán bộ cơ sở, vừa thúc đẩy các dự án hạ tầng trọng điểm? Và nhà đầu tư bất động sản sẽ có những chiến lược nào để tận dụng tối đa các cơ hội từ chính sách và xu hướng phát triển đô thị hiện nay?