Quy Định Về Sử Dụng Nguồn Thu Khám Chữa Bệnh Và Ảnh Hưởng Đến Quản Lý Tài Chính Đơn Vị Sự Nghiệp Công Lập

Liệu đơn vị sự nghiệp công lập có thể dùng nguồn thu năm sau để trả nợ năm trước?

Trong bối cảnh các đơn vị sự nghiệp công lập, đặc biệt là trung tâm y tế khu vực, đang đối mặt với áp lực tài chính ngày càng lớn, câu hỏi về việc sử dụng nguồn thu từ hoạt động khám chữa bệnh của năm sau để chi trả các khoản nợ phát sinh của năm trước trở nên cấp thiết. Liệu quy định hiện hành có cho phép sự linh hoạt này? Và điều này ảnh hưởng thế nào đến quản lý tài chính cũng như chiến lược đầu tư tài sản của các đơn vị trong môi trường kinh tế vĩ mô hiện nay?

Khung pháp lý về cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập

Đơn vị sự nghiệp công lập nhóm 3, như các trung tâm y tế đa chức năng, hoạt động theo cơ chế tự chủ tài chính được quy định tại Nghị định số 60/2021/NĐ-CP. Theo đó, nguồn thu từ dịch vụ khám chữa bệnh và các dịch vụ khác cùng với ngân sách nhà nước cấp cho các hoạt động được phép sử dụng để chi cho các hoạt động của đơn vị.

Tuy nhiên, việc lập dự toán thu, chi hàng năm phải tuân thủ các quy định tại Thông tư số 56/2022/TT-BTC và Nghị định số 347/2025/NĐ-CP về thủ tục hành chính trong lĩnh vực Kho bạc Nhà nước. Đặc biệt, các khoản chi phải nằm trong dự toán được cấp có thẩm quyền giao và trong phạm vi số dư tài khoản của đơn vị tại Kho bạc Nhà nước.

Nguyên tắc không dùng nguồn thu năm sau để trả nợ năm trước

Phân tích các quy định pháp luật hiện hành cho thấy không có cơ sở pháp lý cho phép đơn vị sự nghiệp công lập sử dụng nguồn thu từ hoạt động khám chữa bệnh của năm sau để chi trả các khoản nợ chưa thanh toán của năm trước. Việc chi trả các khoản nợ phải được thực hiện trong phạm vi dự toán thu, chi đã được phê duyệt và theo quy chế chi tiêu nội bộ của đơn vị.

Điều này đồng nghĩa với việc các khoản chi có tính chất tiền lương, sửa chữa, mua sắm vật tư thiết yếu phục vụ khám chữa bệnh phát sinh trong năm nhưng chưa có nguồn chi trả sẽ không được phép chuyển sang năm sau để thanh toán. Đơn vị phải cân đối nguồn thu, chi trong năm tài chính hiện hành hoặc đề xuất điều chỉnh dự toán phù hợp với cơ quan quản lý cấp trên.

Tác động của quy định đến quản lý tài chính và đầu tư tài sản

Trong bối cảnh lạm phát và biến động kinh tế vĩ mô, việc không được phép sử dụng nguồn thu năm sau để trả nợ năm trước đặt ra thách thức lớn cho các đơn vị sự nghiệp công lập trong việc cân đối tài chính và kế hoạch đầu tư công. Đặc biệt, với các khoản chi có tính chất tiền lương và chi phí vật tư thiết yếu phục vụ khám chữa bệnh, đơn vị cần chủ động xây dựng dự toán sát thực tế, đồng thời tăng cường kiểm soát chi tiêu để tránh phát sinh nợ đọng.

Đối với lĩnh vực bất động sản và đầu tư tài sản, quy định này cũng gián tiếp ảnh hưởng đến khả năng huy động và phân bổ nguồn vốn trong các dự án hạ tầng trọng điểm, khu công nghệ cao hay đô thị thông minh. Việc đảm bảo nguồn tài chính ổn định và minh bạch sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư và góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Chiến lược tài chính và tâm lý đầu tư trong bối cảnh chính sách mới

Đối với các nhà đầu tư và quản lý tài sản, việc hiểu rõ các quy định về cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập giúp định hình chiến lược đầu tư hiệu quả. Trong bối cảnh lãi suất vay mua nhà và lãi suất tiền gửi có xu hướng biến động, cùng với áp lực lạm phát và chính sách tiền tệ của FED, việc lựa chọn phân bổ dòng tiền vào các kênh đầu tư an toàn, có tính thanh khoản cao và ít rủi ro là rất cần thiết.

Bên cạnh đó, các dự án hạ tầng trọng điểm như sân bay Long Thành, cảng Cái Mép, Vành đai 3 và Vành đai 4 tiếp tục thu hút sự quan tâm của giới đầu tư nhờ tiềm năng tăng giá bất động sản và phát triển đô thị. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ lưỡng các yếu tố pháp lý, tài chính và xu hướng vĩ mô để tránh rủi ro do biến động nguồn vốn và chính sách.

Khuyến nghị cho các đơn vị sự nghiệp công lập và nhà đầu tư

• Tăng cường lập kế hoạch tài chính chi tiết, sát với thực tế hoạt động và dự toán ngân sách được giao.
• Tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về cơ chế tự chủ tài chính, tránh phát sinh nợ đọng kéo dài.
• Đối với nhà đầu tư, ưu tiên lựa chọn các dự án có tính pháp lý rõ ràng, khả năng sinh lời bền vững và phù hợp với xu hướng phát triển hạ tầng, đô thị.
• Theo dõi sát các biến động kinh tế vĩ mô như lạm phát, chính sách FED, lãi suất để điều chỉnh chiến lược đầu tư kịp thời.
• Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ tài chính và trí tuệ nhân tạo trong quản lý tài chính và phân tích thị trường nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư.

Quy định không cho phép sử dụng nguồn thu khám chữa bệnh năm sau để trả nợ năm trước không chỉ là một nguyên tắc quản lý tài chính nghiêm ngặt mà còn là tín hiệu cảnh báo về sự cần thiết trong việc nâng cao năng lực quản trị tài chính và đầu tư công. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu và trong nước đang có nhiều biến động, câu hỏi đặt ra là các đơn vị sự nghiệp công lập sẽ làm thế nào để thích ứng hiệu quả với cơ chế tài chính mới? Và nhà đầu tư bất động sản sẽ cần điều chỉnh chiến lược ra sao để tận dụng tối đa cơ hội từ các dự án hạ tầng trọng điểm trong năm 2026 và những năm tiếp theo?