Liệu việc áp dụng cơ chế đặc thù trong đầu tư các dự án metro tại TP.HCM và Bình Dương có tạo nên bước ngoặt cho thị trường bất động sản cao cấp cũng như quy hoạch đô thị vùng kinh tế trọng điểm phía Nam? Những thay đổi trong chính sách đầu tư công và luật pháp mới nhất đang mở ra cơ hội đẩy nhanh tiến độ các tuyến metro trọng điểm, từ đó tác động trực tiếp đến xu hướng phát triển đô thị và phân bổ dòng tiền đầu tư trong giai đoạn 2026-2035.
Từ nghị quyết 188 của Quốc hội, TP.HCM đã áp dụng các cơ chế đặc biệt nhằm xây dựng kế hoạch đầu tư đồng loạt 355km metro, dự kiến hoàn thành vào năm 2035. Đặc biệt, Luật Đường sắt 2025 vừa được Quốc hội thông qua bổ sung các cơ chế, chính sách đặc thù cho đầu tư phát triển đường sắt, bao gồm cả đường sắt đô thị. Theo đó, các dự án metro đi Bình Dương cũ không còn phải thực hiện quyết định chủ trương đầu tư mà được lập thẳng dự án đầu tư, rút ngắn đáng kể thời gian triển khai.

Quy định mới cho phép UBND cấp tỉnh có thẩm quyền tổ chức lập, thẩm định, quyết định đầu tư và điều chỉnh dự án đường sắt địa phương theo mô hình phát triển đô thị TOD (Transit-Oriented Development). Phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm" được nhấn mạnh nhằm đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, rút ngắn trình tự thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho các địa phương chủ động triển khai dự án.
Hiện tại, dự án metro số 1 (TP mới Bình Dương - Suối Tiên) có tổng chiều dài hơn 29km, toàn tuyến đi trên cao với 17 nhà ga, sử dụng chung depot Long Bình thuộc tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên. Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 46.725 tỉ đồng. Tuyến bắt đầu tại ga S1 trung tâm TP mới Bình Dương và kết thúc tại ga Suối Tiên, điểm nối vào tuyến metro số 1 hiện hữu.
Đối với metro số 2 (Thủ Dầu Một - Hiệp Bình Phước), dự án dài 21,8km, cũng đi trên cao với 13 ga và một depot dùng chung với tuyến metro số 3 TP.HCM tại Hiệp Bình Phước. Tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 50.425 tỉ đồng. Cả hai dự án đã được thẩm định kỹ lưỡng và đang được UBND TP.HCM giao Ban Quản lý đường sắt đô thị TP chuẩn bị đầu tư, xây dựng kế hoạch triển khai chi tiết theo tháng, quý, năm.

Sự phát triển đồng bộ của hệ thống metro và các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm như Vành đai 3, Vành đai 4, sân bay Long Thành, cảng Cái Mép tạo nên bệ đỡ vững chắc cho tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong giai đoạn 2026 trở đi. Việc rút ngắn thời gian triển khai các dự án metro đi Bình Dương không chỉ giúp giảm áp lực giao thông mà còn kích hoạt mạnh mẽ quy hoạch TOD, tạo ra các khu đô thị thông minh, siêu đô thị kết nối đa phương thức vận tải.
Đối với nhà đầu tư bất động sản cao cấp, đây là tín hiệu tích cực cho thấy giá trị tài sản tại các khu vực lân cận tuyến metro sẽ gia tăng bền vững. Các dự án biệt thự, dinh thự, căn hộ cao cấp gần các ga metro, khu công nghệ cao, khu đô thị thông minh sẽ hưởng lợi từ hạ tầng đồng bộ, tiện ích đa dạng và khả năng kết nối vùng vượt trội. Đồng thời, chính sách phân quyền đầu tư cũng giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý, tăng tính minh bạch và hiệu quả đầu tư.

Nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ lưỡng việc phân bổ dòng tiền vào các dự án bất động sản có liên kết trực tiếp với hạ tầng metro và quy hoạch TOD. Việc nắm bắt các thông tin về tiến độ dự án, cơ chế pháp lý mới và quy hoạch vùng sẽ giúp định hướng chiến lược đầu tư phù hợp, tránh rủi ro do biến động lãi suất vay mua nhà, lạm phát hay chính sách tín dụng thắt chặt.
Đồng thời, với xu hướng phát triển năng lượng xanh, đô thị thông minh và các dự án đầu tư công trọng điểm, nhà đầu tư nên ưu tiên lựa chọn các khu vực có quy hoạch bài bản, hạ tầng đồng bộ, đáp ứng tiêu chuẩn ESG và có tiềm năng tăng trưởng dài hạn. Việc tích hợp các yếu tố như metro, cao tốc, sân bay, cảng biển vào chiến lược đầu tư sẽ giúp tối ưu hóa lợi nhuận và gia tăng giá trị tài sản trong tương lai.
UBND TP.HCM đã giao Ban Quản lý đường sắt đô thị TP chủ trì tổ chức lập báo cáo nghiên cứu khả thi, thẩm định, phê duyệt và triển khai các bước tiếp theo của dự án metro số 1 và số 2. Sở Xây dựng được giao rà soát, tham mưu điều chỉnh quy hoạch liên quan, đặc biệt là quy hoạch khu vực TOD. Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp rà soát quỹ đất, kế hoạch sử dụng đất tại các khu vực metro để tham mưu quy trình khai thác quỹ đất hiệu quả.
Việc phối hợp chặt chẽ giữa các sở ngành và địa phương nhằm đảm bảo tiến độ, chất lượng, hiệu quả đầu tư và tuân thủ pháp luật sẽ là yếu tố then chốt để các dự án metro hoàn thành đúng kế hoạch, góp phần thúc đẩy phát triển đô thị bền vững và nâng cao chất lượng sống cho cư dân.
Việc áp dụng cơ chế đặc thù trong đầu tư metro TP.HCM – Bình Dương không chỉ là bước đột phá về mặt pháp lý mà còn mở ra cơ hội lớn cho thị trường bất động sản cao cấp và quy hoạch đô thị thông minh trong khu vực. Liệu các nhà đầu tư đã sẵn sàng tận dụng cơ hội này để tối ưu hóa danh mục tài sản và đón đầu xu hướng phát triển hạ tầng trọng điểm giai đoạn 2026-2035? Và liệu chính quyền địa phương có thể duy trì được tiến độ và hiệu quả đầu tư trong bối cảnh nhiều biến động kinh tế vĩ mô toàn cầu?