Đầu tư công 2026: Áp lực giải ngân và tác động đến thị trường bất động sản Việt Nam

Đầu tư công 2026: Áp lực giải ngân và tác động đến thị trường bất động sản

Liệu nguồn vốn đầu tư công kỷ lục gần 1 triệu tỷ đồng trong năm 2026 có thể được giải ngân hiệu quả và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển bền vững? Đây là câu hỏi đang được nhiều chuyên gia kinh tế và nhà đầu tư quan tâm khi nhìn vào bức tranh phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công trong những tháng đầu năm. Bài viết sẽ phân tích sâu sắc về tình hình đầu tư công, những điểm nghẽn trong giải ngân, cũng như tác động của nó đến thị trường bất động sản Việt Nam trong bối cảnh kinh tế vĩ mô hiện nay.

Quy mô vốn đầu tư công năm 2026 và sự chủ động phân bổ

Năm 2026, tổng kế hoạch vốn đầu tư công từ ngân sách nhà nước được giao lên tới 995.348,05 tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách trung ương chiếm 345.121,45 tỷ đồng và vốn ngân sách địa phương là 650.226,6 tỷ đồng. Ngoài ra, các địa phương còn chủ động tăng thêm khoảng 12.932,5 tỷ đồng vốn cân đối ngân sách địa phương, nâng tổng vốn đầu tư công lên hơn 1 triệu tỷ đồng. Đây là con số kỷ lục, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong việc sử dụng đầu tư công làm động lực chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế với mục tiêu đạt trên 10% trong năm.

Sự chủ động trong phân bổ vốn cũng được thể hiện rõ khi đến hết tháng 1/2026, tổng số vốn đã được phân bổ chi tiết cho các dự án đạt 972.498,3 tỷ đồng, tương đương 96,4% kế hoạch Thủ tướng giao. Điều này cho thấy các bộ, ngành và địa phương đã tích cực chuẩn bị thủ tục đầu tư và phân bổ vốn ngay từ đầu năm.

Giải ngân đầu năm: "Phép thử" cho năng lực thực thi

Mặc dù kế hoạch vốn lớn, nhưng tỷ lệ giải ngân tháng đầu năm chỉ đạt 2% kế hoạch, thấp hơn 1,9 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, xét về giá trị tuyệt đối, vốn giải ngân trong tháng 1/2026 cao hơn 12.717,1 tỷ đồng so với tháng 1/2025, cho thấy quy mô vốn lớn khiến tỷ lệ phần trăm giải ngân thấp hơn là điều dễ hiểu.

Phân tích chi tiết cho thấy vốn ngân sách trung ương giải ngân đạt 0,3%, trong khi vốn ngân sách địa phương đạt 2,8%. Có 4 bộ, ngành và 13 địa phương đạt tỷ lệ giải ngân bằng hoặc cao hơn bình quân chung, trong đó có những địa phương trọng điểm như TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ. Tuy nhiên, vẫn còn 28 bộ, ngành và 21 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân, thậm chí một số chưa giải ngân đồng nào.

Nguyên nhân "điểm nghẽn" và yêu cầu giải pháp quyết liệt

Những khó khăn trong giải ngân vốn đầu tư công không phải là điều mới mẻ. Các "điểm nghẽn" quen thuộc như chậm giải phóng mặt bằng, thiếu vật liệu xây dựng, vướng mắc cơ chế chính sách và năng lực tổ chức thực hiện chưa đồng đều vẫn tiếp tục tồn tại. Đặc biệt, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp cũng tạo ra những thách thức trong phối hợp và quản lý dự án.

Để khắc phục, Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản đôn đốc, hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương rà soát, điều chỉnh phương án phân bổ vốn, nhập đầy đủ dữ liệu trên hệ thống quản lý đầu tư công và ngân sách. Một điểm nhấn quan trọng là việc gắn kết quả giải ngân với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ và thi đua khen thưởng, nhằm nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị.

Bên cạnh đó, việc xây dựng kế hoạch giải ngân chi tiết theo tháng, quý cho từng dự án được xem là "thước đo" trách nhiệm, giúp đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chất lượng giải ngân vốn đầu tư công.

Tác động đến thị trường bất động sản và triển vọng đầu tư

Đầu tư công có vai trò quan trọng trong việc phát triển hạ tầng giao thông, đô thị và các công trình trọng điểm, từ đó tạo đà cho thị trường bất động sản phát triển. Quy mô vốn đầu tư công tăng mạnh, đặc biệt là các dự án hạ tầng giao thông như đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, các tuyến đường kết nối khu vực, sẽ kích thích nhu cầu bất động sản khu vực lân cận, thúc đẩy tăng giá và thanh khoản.

Tuy nhiên, áp lực giải ngân lớn và những điểm nghẽn trong thủ tục đầu tư có thể làm chậm tiến độ các dự án hạ tầng, từ đó ảnh hưởng đến sự phát triển của thị trường bất động sản. Nhà đầu tư cần lưu ý theo dõi sát sao tiến độ giải ngân và triển khai dự án để có quyết định đầu tư hợp lý, tránh rủi ro do chậm tiến độ hoặc thay đổi chính sách.

Đồng thời, sự phân bổ vốn đầu tư công chủ động và kịp thời cũng tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án bất động sản phát triển đồng bộ, nâng cao giá trị tài sản và thu hút dòng vốn đầu tư trong và ngoài nước.

Khuyến nghị cho nhà đầu tư bất động sản

• Theo dõi sát tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và các dự án hạ tầng trọng điểm để đánh giá tiềm năng phát triển khu vực.
• Ưu tiên đầu tư vào các khu vực có tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công cao, thể hiện sự quyết liệt trong triển khai dự án.
• Đánh giá kỹ các rủi ro liên quan đến thủ tục pháp lý, giải phóng mặt bằng và cơ chế chính sách để tránh ảnh hưởng tiêu cực đến dòng tiền và giá trị bất động sản.
• Chú trọng các dự án có liên kết hạ tầng giao thông lớn, đặc biệt là các tuyến đường sắt, cao tốc và các khu đô thị mới được quy hoạch đồng bộ.
• Đa dạng hóa danh mục đầu tư để tận dụng hiệu quả các cơ hội từ đầu tư công và thị trường bất động sản đang phục hồi.

Nhìn chung, năm 2026 là năm đầy thách thức nhưng cũng mở ra nhiều cơ hội cho thị trường bất động sản Việt Nam khi nguồn vốn đầu tư công được huy động ở quy mô lớn. Việc giải ngân hiệu quả và kịp thời sẽ là yếu tố then chốt quyết định sự phát triển bền vững của thị trường này trong thời gian tới.

Bài học từ những "điểm nghẽn" giải ngân trong quá khứ và sự quyết liệt trong quản lý vốn đầu tư công sẽ là chìa khóa giúp thị trường bất động sản Việt Nam bước vào giai đoạn tăng trưởng mới. Liệu các bộ, ngành và địa phương có thể vượt qua áp lực giải ngân để phát huy tối đa nguồn lực đầu tư công? Và nhà đầu tư bất động sản sẽ cần chuẩn bị những chiến lược nào để tận dụng hiệu quả xu hướng này?